Speech Holocaust herdenking 2026
Waarom sta ik hier vandaag? Waarom staan we hier vandaag? Wat betekent
de herdenking in 2026, 81 jaar na bevrijding van vernietigingskamp
Auschwitz? En waarom is dit belangrijk voor de gemeenteraad en politiek in
Haarlemmermeer?
Waar om ik hier sta?
Daarbij wil ik beginnen met een persoonlijke anekdote. De overgrootopa van
mijn kinderen is in Auschwitz geweest en heeft het overleefd. Ik heb
nagezocht wat er mijn zijn familie gebeurde (vermoord) en met hem gebeurd is
(verraden, opgepakt en gemarteld). Daar kwam ik een heel eng document
tegen. De transportlijst. Met zijn naam er op. Twee dingen vielen mij op: De
nazi’s hadden elke Joodse vrouw en man een doopnaam gegeven in de
administratie. Meisjes hadden Sara als doopnaam, jongens Israel. Makkelijker
voor de administratie. Tweede wat mij opviel is een vinkje achter elke naam.
Er is dus iemand geweest die deze vinkjes heeft gezet, gekeken of de juiste
persoon er was, en dat de administratie klopt. Kortom, business as usual.
Weer een stap gezet. Dat motiveert mij om iets te doen. In actie te komen en
te zijn.
Waarom we hier staan is de bevrijding van Auschwitz.
Op 27 januari 1945, 81 jaar geleden, werd concentratiekamp Auschwitz
bevrijdt door Russische soldaten. Deze soldaten hadden al veel meegemaakt
en gezien. Wisten hoe kwaadaardig de nazi’s waren. Ze hadden strijd
gevoerd, waren bekend met dode soldaten, kinderen en mensen. Maar wat ze
tegenkwamen op 27 januari ging al hun gevoel te boven.
Ze kwamen duizenden schoenen tegen, honderden tassen en koffers, brillen
en kleren. Maar ook afgeknipt haar, speelgoed van kinderen en
hartverscheurende brieven.
Verder kwamen ze bijna niemand tegen. Een paar dagen ervoor waren de
overlevende kampbewoners door de nazi’s in de koude sneeuw weggejaagd.
Zonder eten, zonder goede kleren en zonder enig perspectief op overleven.
De bevrijding betekende een einde aan de marteling, aan het moorden, aan
het lijden. Concreet staan we daarom hier vandaag.
En we zijn hier ook om na te denken wat dit vandaag in 2026 betekent.
Kan deze uitmoording van een volk opnieuw gebeuren? Het begrip holocaust
hebben we in elk geval genoeg teruggehoord in de media in de afgelopen
jaren. Ik maak mij geen illusie, zonder actief herinneren aan wat er gebeurd is,
kan en gaat dat gewoon weer gebeuren.
Want wat komt er allemaal wel niet langs op Instagram, Facebook, Snap,
Whatsapp, Telegram? Verkeerde of bewust foutieve informatie over mensen of
bevolkingsgroepen. Die stereotypes bevestigen. Die vooral je eigen beelden
bevestigen. Maar bijna nooit leiden tot meer dialoog of begrip.
Dat betekent voor mij dat we actief moeten waken om een nieuwe holocaust te
voorkomen. Dat we moeten laten zien dat samenwerken kan. Dat je in
gesprek moet zijn, het met elkaar eens kan zijn dat je het niet eens met elkaar
bent.
Want verbinding en dialoog is de kernboodschap om holocaust te voorkomen.
Het is makkelijk om maatschappelijke spanning te negeren als je het niet
meemaakt, als het je niet raakt. Omdat je niet tot een minderheid behoort.
Omdat het gewoon je werk is om iets te doen. Maar uiteindelijk raakt het je
wel. En dat is van belang om te blijven herdenken.
En voor de gemeenteraad en politiek in Haarlemmermeer?
We vinden het belangrijk dat onze jongeren dit allemaal ook beter snappen.
Weten dat er nazi’s waren en dat deze uit waren op het vermoorden van
Joden, Sinti en Roma en andere minderheden. Dat dit mogelijk was op basis
van een democratie, in Duitsland. En dat je actief moet bezig zijn met deze
onderwerpen. Om het te voorkomen. Nooit meer Auschwitz.