Cultuur – een belangrijk element in iedere samenleving
Het spannende verhaal Van den Vos Reynaerde, geschreven door ene Willem, is een satire gericht op een maatschappij waarin huichelarij en hebzucht een belangrijke rol spelen. Het is een van de eerste vormen van maatschappij kritische literatuur, stammend uit de dertiende eeuw. Erasmus schreef in 1512 de Lof der Zotheid als een satire op alles wat maatschappelijk belangrijk werd gevonden in die tijd. Recenter is de maatschappij onder een vergrootglas gelegd door bijvoorbeeld Van Kooten en de Bie, Farce Majeure en Koefnoen.
Cultuur is een belangrijke uitingsvorm om de maatschappij in perspectief te plaatsen en te relativeren. Cultuur leidt tot bewustwording en bezinning. Hierdoor ontstaan nieuwe inzichten en worden ook nieuwe oplossingsrichtingen geboren. Een belangrijker reden om cultuur een warm hart toe te dragen is haast niet te bedenken.
Van den Vondel, Erasmus, Bredero of Willem maakten hun kunstwerken vanuit maatschappelijke bevlogenheid en liefde voor het vak dat ze uitoefenden. De stimulans om hun meesterwerken af te leveren werd gevonden in de scherpte van de pen. De vrijheid om zonder afhankelijkheden te kunnen schrijven, schilderen of musiceren wat men wil is wat de echt waardevolle kunstwerken met elkaar gemeen hebben. Soms moest verhuld geschreven worden in de vorm van een fabel om te ontkomen aan de druk van het gezag maar altijd werd naar wegen gezocht om zich te kunnen uiten. Juist die uitingen hebben een belangrijke plaats in onze geschiedenis veroverd.
Van den Vondel schreef met Palamedes oft Vermoorde Onnooselheyd zelfs een aanklacht tegen prins Maurits, dat hem uiteindelijk een boete van 300 gulden opleverde. Deze vrijheid om te kunnen schrijven over de controverse tussen van Oldenbarnevelt en Maurits geeft onze generatie nu gelukkig inzicht in de politieke en maatschappelijke situatie van die tijd.
Tegenwoordig zijn we ons als maatschappij zo van de waarde van cultuur bewust dat we mensen die zich willen bewegen in de wereld van de kunst stimuleren. Door subsidies krijgen jonge kunstenaars de mogelijkheid zich te ontwikkelen om later als vrije geesten onze maatschappij kritisch te volgen opdat ze ons regelmatig een spiegel voor houden.
Ook wordt het zelf recreatief beoefenen van kunst gestimuleerd omdat mensen daarmee hun eigen horizon verbreden. Tenslotte vinden we het met elkaar belangrijk dat een zo breed mogelijke laag van de bevolking van cultuuruitingen kan genieten.
Het ondersteunen van cultuur en cultuurontwikkeling door de overheid is belangrijk. Enerzijds om talent de kans te geven zich te ontwikkelen, anderzijds om cultuur bereikbaar te maken voor iedereen, om te beoefenen of om van te genieten.
De VVD is van mening dat cultuur een logisch en belangrijk onderdeel uitmaakt van onze samenleving waar we zuinig op moeten zijn en wat we moeten koesteren. De stimulerende werking die een overheid door middel van subsidies kan realiseren moet geborgd zijn in onze begroting. Of het nou gaat om de professionals of de recreanten, beoefenaars of bewonderaars, voor iedereen moet er laagdrempelige toegang bestaan tot cultuur. Om het betaalbaar te houden moeten we echter kritisch zijn als samenleving en keuzes maken. Groepsgericht aanbieden van gesubsidieerde cursussen in plaats van individueel is daarbij een goede keuze. De ticketprijzen van de populaire cabaretiers en andere topkunstenaars kunnen heel goed de startende kunstenaar ondersteunen die nog geen volle zalen trekt. Deze acts komen toch wel op de publieke (gesubsidieerde) televisie en zijn dan ook bereikbaar voor iedereen. Duurzame financiële ondersteuning van kunstenaars is geen optie. Cultuur is belangrijk en verdient onze gerichte steun. Daarom zijn maatregelen om de cultuursubsidies weer in juiste proporties terug te brengen noodzakelijk en is een verstandige aanpak van belang.
Mark Mees
VVD Haarlemmermeer
